صفحه اصلی / مقاله آموزشی کشاورزی / آشنایی با گلخانه خانگی

آشنایی با گلخانه خانگی

آشنایی با گلخانه خانگی

آشنایی با گلخانه خانگی

 

مقدمه

امروزه با پیشرفت علوم مختلف کشاورزی و رواج و توسعه کشت در محیط های مصنوعی ، پرورش و عرضه محصولات مختلف کشاورزی در تمام طول سال امری عادی شده است . یکی از این محیط های مصنوعی گلخانه ها می باشد که امکان ایجاد شرایط مناسب رشد را برای گیاهان مختلف فراهم آورده و موجب افزایش میزان تولید و کیفیت محصولات مختلف و ایجاد اشتغال و در آمد زائی در بخش کشاورزی گردیده است . با توجه به بالا بودن هزینه سرمایه گذاری در گلخانه های بزرگ ، گلخانه های خانگی گزینه بسیار مناسبی در زمینه تولید محصولات مختلف کشاورزی در فصول سرد سال می باشد.

 

تعريف گلخانه خانگی :

یک گلخانه خانگی ، گلخانه ای است کوچک که در اراضی خرد موجود در مناطق مختلف ترجیحا منازل روستایی ، باغچه ها ، باغات و … که بلا استفاده بوده و یا در تمام طول سال در مدت محدودی مورد استفاده قرار می گیرد ، احداث می گردد . باید زمین های مورد استفاده برای این کار محصور بوده و دسترسی به آب و برق داشته باشند. این گلخانه ها در اشکال متنوع و بسته به شرایط محل و با استفاده از ارزانترین و ساده ترین مصالح و مواد موجود قابل احداث می باشند. به منظور کاهش هزینه های سرمایه گذاری و استفاده بهینه از منابع موجود توصیه می گردد این نوع گلخانه در محل هایی که در طول شبانه روز امکان دسترسی و سر کشی اعضای خانواده را دارد ، ایجاد گردند . مساحت گلخانه های خانگی می تواند از حداقل ۵۰ متر مربع تا حداکثر ۲۵۰ متر مربع در نظر گرفته شوند . با توجه به شکل این نوع گلخانه ها ، ارتفاع آن تا تاج ۳ تا ۴ متر خواهد بود .

 

مزایای تولید محصول در گلخانه خانگی :

  • امکان تولید محصولات مختلف در فصول سرد سال
  • استفاده بهینه از سرمایه های موجود جهت تولید محصول
  • افزایش امکان دسترسی و سرکشی مداوم و راحت برای تولید کننده به دلیل احداث گلخانه در مجاورت محل مسکونی
  • ایجاد زمینه اشتغال افراد خانواده به ویژه زنان ، دختران و حتی نوجوانان و افراد سالخورده

مزایای گلخانه های خانگی

 

محل مناسب جهت احداث گلخانه خانگی :

اولین نکته در احداث یک گلخانه انتخاب محل مناسب است که باید در این مورد به نکاتی از قبیل مناسب بودن خاک از نظر شرایط فیزیکی و شیمیایی مثل بافت خاک ، مواد غذایی موجود در خاک ، شوری ، اسیدیته و … توجه نمود در صورت مطلوب نبودن شرایط خاک ، می توان آن را با انجام عملیات اصلاحی از قبیل کوددهی ، آبشویی و … بهبود بخشیده و یا از روش کشت های بدون خاک یا هیدروپونیک استفاده کرد . همچنین زمین مورد نظر بایستی تا حد امکان مسطح بوده و از شیب ملایمی در حد 0.5 تا 1 درصد برخوردار باشد . در ضمن بایستی به زهکشی مناسب جهت خروج آب های اضافی توجه گردد و برخورداری از نور کافی و جهت وزش باد نیز یکی از عوامل اساسی در تعیین جهت تاسیس گلخانه می باشد . در عرض های پایین تر از ۴۰ درجه شمالی ( نظیر شرایط ایران و استان زنجان ) گلخانه ها را باید در امتداد شمالی – جنوبی احداث نمود.

گلخانه های خانگی را می توان در قسمت های مختلف منزل از قبیل حیاط ، حیاط پشتی ، کنار دیوار ، کنار ساختمان ( مسکونی ، انبار ، گاراژ و …) و در صورت استفاده از روش کشت بدون خاک و عایق بندی مناسب حتی در پشت بام منزل احداث نمود . این گونه گلخانه ها معمولا به دو صورت مستقل و یا متصل به ساختمان یا دیوار ساخته می شوند اگر قرار است گلخانه متصل به ساختمان باشد بسته به جهت ساختمان اصلی ممکن است گلخانه در قسمتهای جنوب ، جنوب شرقی ، شرق و … که در فصل زمستان نور گیری مناسبی دارند احداث گردد . شمال ساختمان اصلی به دلیل دریافت کمترین نور ، مکان مناسبی برای احداث نیست . در صورت مستقل بودن گلخانه مناسبترین جهت احداث امتداد شمالی – جنوبی است.

نکته : در انتخاب محل باید دقت گردد که گلخانه در زیر سایه ی درختان و ساختمانهای موجود قرار نگیرد.

 

شکل گلخانه خانگی :

با توجه به امکانات موجود ، زمین مورد نظر و نوع محصولی که در برنامه کشت قرار خواهد گرفت و … شکل گلخانه را می توان به دو صورت در نظر گرفت :

  1. فرم کمانی یا تونلی ( کوآنت) که به صورت مستقل احداث گردد .
  2. فرم یکطرفه که به صورت متصل به ساختمان و یا دیوار احداث گردد .

گلخانه های کمانی از لوله ی گالوانیزه با پوشش پلاستیکی ساخته می شوند . ولی در گلخانه های یکطرفه می توان به جز لوله های گالوانیزه از چوب نیز استفاده نمود. این نوع گلخانه ها در کنار دیوار و رو به قسمت جنوب ساخته می شوند شیب سقف این گلخانه ها شمالی – جنوبی بوده و دیوار جنوبی آن کوتاهتر از دیوار شمالی است . ضلع شمالی این گلخانه معمولا از دیوار انبار یا ساختمان مجاور استفاده می شود و دیوار شرقی و غربی آنها نیز تماما و یا قسمتی از دیوار ، از آجر ساخته می شود .

توجه : امروزه گلخانه های کمانی را می توان به شرکت های سازنده سفارش داد . همچنین در صورت داشتن تخصص و تجربه لازم خود فرد نیز می تواند گلخانه را احداث نماید .

شکل گلخانه خانگی

 

محصولات قابل کشت :

در گلخانه های خانگی محصولات مختلفی را می توان کشت نمود. این محصولات شامل انواع سبزیهای برگی ( اسفناج ، ریحان ، تره ، نعناع ، جعفری و کاهو ) ، سبزی های پیازی ( سیر ، پیازچه و تره فرنگی ) ، سایر سبزیجات ( کلم بروکلی ، مارچوبه ، بادمجان ، فلفل ، گوجه فرنگی ، انواع سبزی های جالیزی و … ) ، گل های آپارتمانی ، گلهای باغچه ای ( بنفشه ، شاه پسند ، اطلسی ، تاج خروس ، پامچال و … ) ، گلهای شاخه بریده  ( مریم ، رز ، داودی ، گلایل و … ) ، گلهای پیازی  ( لاله ، سنبل ، نرگس ، ليليوم و … ) ، نشاء انواع سبزی ها ، توت فرنگی ، گیاهان داروئی ، انواع قلمه  ( ترون ، انگور و سایر ) و … می باشند. با توجه به اینکه در فصول سرد سال ( پاییز و زمستان ) دسترسی به سبزی تازه در محیط روستا در اکثر مناطق کشور  ( به جز استان های جنوبی و گرمسیر ) کم می باشد ، لذا توصیه می گردد گلخانه های خانگی به امر تولید سبزی اختصاص یابد . لازم به توضیح است که با برنامه ریزی مناسب می توان اقدام به تولید چندین محصول در طول سال کرده و بسته به نیاز بازار اقدام به تولید دو یا چند مورد از محصولات ذکر شده نمود .

 

پیش بینی زمان کشت :

از آنجایی که هدف از احداث گلخانه های خانگی تولید محصول در خارج از فصل کشت و بر اساس پتانسیل اقتصادی محصولات می باشد ، با توجه به شرایط آب و هوایی اکثر مناطق استان بهتر است کشت در ماه های شهریور ، مهر ، آبان و آذر انجام شود . ضمنا دوره دوم کشت از بهمن ماه قابل اجرا بوده و تا اردیبهشت سال بعد نیز می تواند ادامه یابد .

 

تهیه کننده : شهلا پارسه – کارشناس ارشد باغبانی  

اداره رسانه های آموزشی مرکز ترویج جهاد کشاورزی

 

همچنین مطالعه پستهای زیر نیز پیشنهاد میگردد :

گلخانه خورشیدی راه بهینه سازی مصرف سوخت

ساخت گلخانه

کنترل بیولوژیک آفات و بیماریهای گلخانه

 

 

دانلود فایل PDF مقاله آشنایی با گلخانه خانگی

دانلود فایل پی دی اف مقاله آشنایی با گلخانه خانگی

کانال تلگرام شرکت کشاورزی و دامپروری سرافراز هزارمسجد

۱
۲
۳
۴
۵
میانگین امتیازات ۵ از ۵
از مجموع ۱ رای

درباره نویسنده :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 × 5 =

error: Content is protected !!

تماس با ما

برگشت به منوی تماس ها

پشتیبانی واتساپ

برگشت به منوی تماس ها

کانال تلگرام شرکت

برگشت به منوی تماس ها

پیج اینستاگرام شرکت

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها

برگشت به منوی تماس ها