قارچ کش کاپتان (ارتوساید ، CAPTAN)

توضیحات و مشخصات قارچ کش کاپتان (ارتوساید، CAPTAN)

کاپتان یک قارچ‌کش حفاظتی شناخته‌شده است که با نام تجاری ارتوساید (Orthocide WP50%) در بازار عرضه می‌شود. این ترکیب از گروه فتالیمیدها بوده و به صورت پودر قابل اختلاط با آب (WP50%) برای کنترل طیف وسیعی از قارچ‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

• دوره کارنس: 14 روز
• Oral LD50: بیش از 9000 mg/kg
• فرمولاسیون: WP50%

کاپتان در شرایط معمولی تبخیر نمی‌شود و در آب نامحلول است. این ترکیب به حالت پودر در حرارت کمتر از 60 درجه سانتی‌گراد به مدت طولانی پایدار می‌ماند، اما محلول آن در محیط‌های قلیایی به سرعت تجزیه می‌شود. به همین دلیل، نباید آن را با آهک و ترکیبات آهک‌دار (مانند ترکیب بردو) مخلوط کرد و در زمان مصرف نیز نباید از آب‌های آهکی استفاده نمود.

مکانیزم اثر CAPTAN

قارچ کش کاپتان یک قارچ‌کش حفاظتی–معالجه‌ای و از ترکیبات ازته هتروسیکلیک یا فتالیمیدهاست. این ترکیبات دارای گروه SCCL3– در ساختمان خود هستند که برای قارچ‌ها سمی محسوب می‌شود. قارچ‌کش‌های این دسته دارای نقاط اثر مختلفی هستند و سمیت آن‌ها مربوط به جلوگیری از سنتز ترکیبات آمینو و آنزیم‌های دارای گروه تیول (-SH) می‌باشد. اثر قارچ‌کشی این ترکیبات به قسمت تری‌کلرومتیل‌تیو نسبت داده می‌شود که پس از ورود سم به سلول قارچ، از فعالیت آنزیم‌هایی که در متابولیسم فسفر دخالت دارند مانند برخی اکسیدازها، هیدروژنازها و همچنین کوآنزیم A جلوگیری می‌کند.

موارد مصرف قارچ‌کش ارتوساید

کاپتان یکی از بهترین و مؤثرترین قارچ‌کش‌هایی است که تاکنون ساخته شده است. به دلیل کاربرد گسترده در مبارزه با بیماری‌های گیاهی متعدد، آن را Miracle Fungicide (قارچ‌کش معجزه‌آسا) نیز می‌نامند.

قارچکش کاپتان در کلیه مواردی که مخلوط بردو و ترکیبات مسی به کار می‌روند مؤثر است و در بسیاری موارد حتی بهتر از ترکیبات مسی نتیجه می‌دهد. این قارچ‌کش در رنگ و زیبایی میوه‌ها اثر مطلوب دارد و درختانی که با کاپتان سمپاشی می‌شوند، میوه‌های خوش‌رنگ‌تری تولید می‌کنند. این موضوع به‌ویژه در سیب، گلابی، هلو و زردآلو قابل توجه است.

کاپتان روی سفیدک‌های پودری و زنگ‌ها کم‌اثر بوده و از این رو می‌توان آن را با کاراتان یا زینب مخلوط نمود. میوه‌های سمپاشی‌شده در انبار مقاومت بیشتری در برابر عوامل پوسیدگی نشان می‌دهند.

این قارچ‌کش برای کنترل طیف وسیعی از بیماری‌های قارچی کاربرد دارد، از جمله:

• لکه سیاه سیب (اسکب) و آنتراکنوز درختان میوه دانه‌دار
• غربالی شدن و پیچیدگی برگ هلو (لب شتری)
• پوسیدگی قهوه‌ای درختان میوه هسته‌دار و پوسیدگی قهوه‌ای میوه مرکبات
• سفیدک درونی و پوسیدگی سیاه درختان انگور
• بلایت دیررس سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی
• بلایت آلترناریایی و لکه برگی هویج
• سفیدک درونی و آنتراکنوز کدوئیان
• بیماری‌های لکه برگی گیاهان زینتی، آنتراکنوز و لکه برگی گوجه‌فرنگی
• بیماری‌های برگی چمن و بیماری‌های ناشی از بوتریتیس

همچنین کاپتان جهت ضدعفونی بذور و ریشه گیاهان علیه قارچ‌های پیتیوم، فوما، ریزوکتنیا و … روی گیاهان زینتی، صیفی، سبزی، گیاهان دانه روغنی و سایر گیاهان زراعی استفاده می‌شود.

سازگاری و اختلاط ارتوساید

کاپتان با مواد قلیایی، روغن‌ها و فرمولاسیون‌های امولسیون پاراتیون و آبامکتین غیرقابل اختلاط است. چون کاپتان یک قارچ‌کش تماسی است، ورود آن به داخل بافت گیاه ایجاد گیاه‌سوزی شدید می‌کند. بنابراین، در صورت اختلاط با روغن‌ها و کودهای مایع، این نفوذ تسهیل شده و شوک و گیاه‌سوزی شدید رخ می‌دهد.

کاپتان در اختلاط با مواد قلیایی مانند بردو و لایم سولفور تجزیه می‌شود و اثر قارچ‌کشی آن کاهش می‌یابد. استفاده از مواد پخش‌کننده (Spreaders) که میزان بالایی از مواد خیس‌کننده (Wetting agent) دارند، در مورد کاپتان توصیه نمی‌شود. همچنین اختلاط با فرمولاسیون‌های حل‌شونده (Solvent-Formulations) و فسفات‌های آلی نباید صورت گیرد.

اختلاط کاپتان با گوگرد نباید روی محصولات حساس به گوگرد انجام شود. استفاده از کاپتان در دز بالا یا خیساندن کامل درخت ممکن است روی برگ‌های ظریف و نابالغ برخی واریته‌های سیب، گیلاس، هلو و آلو ایجاد گیاه‌سوزی نماید (لکه‌های نکروز). احتمال وقوع این خسارت در نتیجه سمپاشی در آغاز یک دوره طولانی در شرایط ابری با آب و هوای گرم و مرطوب بسیار بالاست.

همچنین در آغاز یک فصل رویشی سرد، لایه کوتیکول تشکیل‌شده روی اپیدرم بافت سبز بسیار نازک است و استفاده از کاپتان ایجاد گیاه‌سوزی و شوک شدید می‌نماید. گرچه در این شرایط بافت خشبی زنده است و قادر به تولید بافت سبز می‌باشد، اما به واسطه شوک مذکور ممکن است ریزش میوه و برگ رخ دهد. برای جلوگیری از وقوع گیاه‌سوزی در چنین شرایطی باید از مصرف کاپتان خودداری نمود و بهتر است به‌صورت تنها و به روش مه‌پاشی استفاده شود، نه به شکل دوش گرفتن کامل درخت.

نکات ایمنی و ریسک‌ها

گرچه دستورات توصیه‌شده مربوط به کاپتان باید با دقت انجام شود، حذف کامل برخی خطرات ذاتی در ارتباط با استفاده از این ترکیب غیرممکن است. کاپتان در دز توصیه‌شده و با رعایت موارد ایمنی روی گیاهان مذکور گیاه‌سوزی ندارد، اما ممکن است برخی واریته‌های سیب و گلابی و همچنین بذور کاهو و در دزهای بالاتر بذور گوجه‌فرنگی و کرفس نیز گیاه‌سوزی نشان دهند.

موارد توصیه کاپتان در محصولات کشاورزی

عرضه در فروشگاه فارمر شاپ

قارچ کش کاپتان (ارتوساید) به‌صورت رسمی در فروشگاه کشاورزی فارمر شاپ عرضه می‌شود. کشاورزان و باغداران می‌توانند این محصول را از طریق بخش فروشگاه سایت تهیه کنند و در کوتاه‌ترین زمان ممکن درب مزرعه یا محل کار خود دریافت نمایند. عرضه‌ی مستقیم از فارمر شاپ تضمین‌کننده‌ی کیفیت، اصالت و دسترسی آسان به این قارچ‌کش پرکاربرد است.